De verkiezing van een nieuwe secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) is vrijdag 16 oktober vastgelopen nadat alle zeven kandidaten tegenstand kregen van permanente leden van de VN-Veiligheidsraad. Ook de Guyanese kandidaat Carolyn Rodrigues-Birkett, die namens buurland Guyana meedingt naar de hoogste functie binnen de VN, kreeg twee tegenstemmen van

landen met vetorecht. Geen van de kandidaten beschikt daardoor momenteel over de steun die nodig is om te worden voorgedragen.

Tijdens de zesde informele stemronde kreeg Rodrigues-Birkett acht positieve stemmen, zes negatieve stemmen en één onthouding van een oordeel. Van de acht positieve stemmen kwamen er drie van permanente leden

van de Veiligheidsraad. Twee van de zes negatieve stemmen waren eveneens afkomstig van permanente leden.

Volgens persbureau Reuters en de Braziliaanse krant Folha de S.Paulo heeft de stemming geen doorbraak opgeleverd. De uitkomst betekent dat de Veiligheidsraad voorlopig geen overeenstemming heeft bereikt over een opvolger van António Guterres, wiens ambtstermijn

op 31 december afloopt.

Costa Ricaanse kandidaat behoudt meeste steun De voormalige vicepresident van Costa Rica, Rebeca Grynspan, kreeg tijdens de stemming de meeste positieve stemmen. Zij ontving negen steunbetuigingen, vijf negatieve stemmen en één onthouding van een oordeel.

Twee van de negatieve stemmen kwamen van permanente leden van

de Veiligheidsraad. Daarmee voldoet ook Grynspan niet aan de voorwaarden om te worden voorgedragen.

De Argentijn Rafael Grossi, directeur-generaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), kreeg acht positieve stemmen en zes negatieve stemmen. Ook hij stuitte op tegenstand van twee permanente leden. Rodrigues-Birkett en Grossi kregen daarmee evenveel positieve stemmen, maar

de Guyanese kandidaat ontving steun van drie permanente leden, tegenover twee voor Grossi.

Permanente leden kunnen benoeming blokkeren De stemming van vrijdag was bijzonder omdat voor het eerst in deze selectieprocedure gekleurde stembiljetten werden gebruikt. Daardoor werd duidelijk welke stemmen afkomstig waren van de vijf permanente leden van de

Veiligheidsraad: de Verenigde Staten, Rusland, China, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

De Veiligheidsraad telt vijftien leden. Om een kandidaat voor te dragen, zijn minimaal negen positieve stemmen nodig. Bovendien mag geen van de vijf permanente leden een veto uitbrengen.

De informele stemmingen zijn bedoeld om vast te stellen welke kandidaten

voldoende steun genieten. Een negatieve stem tijdens zo’n peiling is nog geen formeel veto, maar geeft wel aan dat een kandidaat bij een officiële stemming kan worden geblokkeerd.

Omdat alle kandidaten tegenstand ondervinden van permanente leden, blijft de mogelijkheid bestaan dat nieuwe kandidaten zich aanmelden of dat bestaande kandidaten alsnog

voldoende steun verwerven.

Guyana blijft in de race Rodrigues-Birkett is momenteel de permanente vertegenwoordiger van Guyana bij de Verenigde Naties. Zij was eerder minister van Buitenlandse Zaken en minister van Inheemse Zaken.

Haar kandidatuur heeft bijzondere betekenis voor Guyana en het Caribisch gebied. Een eventuele benoeming zou betekenen dat een

vertegenwoordiger van de Caribische regio de leiding krijgt over de wereldorganisatie.

In een interview met de Spaanse krant El País, dat vrijdag werd gepubliceerd, benadrukte Rodrigues-Birkett het belang van de benoeming van een vrouw tot secretaris-generaal. Volgens haar zou het uitblijven van een vrouwelijke benoeming een negatief signaal afgeven over

gendergelijkheid.

Zij sprak ook over de noodzaak om de Verenigde Naties te hervormen en de organisatie effectiever te maken bij het oplossen van internationale conflicten.

VN moet opvolger Guterres aanwijzen De nieuwe secretaris-generaal moet op 1 januari 2027 aantreden. De huidige VN-chef, António Guterres, beëindigt eind december zijn tweede ambtstermijn

van vijf jaar.

De Veiligheidsraad moet eerst overeenstemming bereiken over een kandidaat. Daarna wordt deze voorgedragen aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waarin alle 193 lidstaten vertegenwoordigd zijn.

De stemming van vrijdag heeft duidelijk gemaakt dat de kandidaten nog niet op voldoende steun kunnen rekenen. Voor Rodrigues-Birkett betekent

dit dat haar kandidatuur voorlopig overeind blijft, maar dat zij, net als haar concurrenten, tegenstand van permanente leden moet zien weg te nemen.